MAKALELER

Ötektik Soğutma

Ötektik soğutma, plakalar arasındaki ötektik bir çözelti tarafından absorblanan soğuk enerjinin kullanılmasına dayanan soğutma şeklidir. Ötektik soğutmanın mantığı, suyu soğuk tutmak için içerisine konulan buz kalıbı mantığıyla benzerdir. Sisteminin çalışma prensibi verimli olduğu kadar basittir. Ötektik soğutma sistemleri daha çok dondurma ve dondurulmuş gıda dağıtımında kullanılmak üzere tasarlanmış özel sistemlerdir.

1.1 ÖTEKTİK PLAKA Ötektik plakalar, içerisindeki özel solüsyonlar sayesinde enerji absorblayabilir ve absorbladıkları enerjiyi uzun süre muhafaza edebilirler. Ötektik plakalar ile “+5” ve “- 40” dereceye kadar soğutma işlemi yapılabilir. Ötektik plakalar, gece şarj edilir. Soğuk enerjiyi depolarlar ve yavaşça soğuk hava biçiminde serbest bırakırlar, böylece etrafındaki alanı soğuturlar.

1.2 Ötektik Plakanın Yapısı Ötektik plakalar plastikten veya çelik tabakalardan oluşabilir. Plastik olanlar daha hafif ve ucuzdur. Kullanım amacına göre malzemesi belirlenir. Çelik plakalar ise, soğuk şekillendirilmiş ve birbirine elektrik direnç kaynağı ile kaynak edilmiş iki adet çelik tabakadan oluşur. Dış yüzeyi ince bir tabaka olarak çinko ile kaplanmıştır. Plakanın içinde donma ve erime noktası sabit özel ötektik solüsyon bulunur. Ötektik evaporatör (halka tipi) plakanın içinde bulunmakta ve solüsyonun donmasını sağlamaktadır. Yarı hermetik kompresörler ile birlikte sistemi oluşturmaktadır.

Soğutma Dünyası

Gıdaların muhafazası yerleşik hayata geçildiğinden beri insanların en önemli ihtiyaçlarından biridir. İnsanlık tarihinde avcılık ve toplayıcılık yapılan dönemde bulunan gıdalar bozulmadan tüketilmiş fakat tarımsal üretime geçildikten sonra ürünlerin iki hasat dönemi arasında muhafaza edilmesi gerekmiştir. Aynı şekil de et, balık ve süt ürünlerinin de belli bir dönem saklanması gerekmektedir.

Eski dönemlerde gıdaların saklanabilmesi için deneme yanılma yolu ile soğuk mağaralarda saklama, tuzlama, tütsüleme, gömme, pişirme, kurutma ve konserve gibi yöntemler kullanılmıştır. Böylece besinlerin tüketime kadar bozulmadan korunması sağlanmıştır. Günümüzde bu ihtiyacın karşılanması için soğuk zincirden ararlanılmaktadır.

Gıdaların bozulma nedenleri başında mikroorganizmalar, enzimler, sıcaklık ve ışık gelmektedir. Mikroorganizmalar gıdalar üzerinde uygun konfor şartlarını yakaladığında besin ögelerini hızla tüketerek yararlı olması gereken bir gıdayı zararlı hale getirirler. Soğuk zincir, gıdaların bozulması ile oluşabilecek kimyasal, biyolojik ve mikrobiyolojik etkileri önleyen sistem döngüsüdür. Kısaca üreticiden tüketicinin sofrasına giden yoldur. Aynı zamanda gıda güvenliğinin en önemli parçalarından biridir. Gıda güvenliğinin sağlanabilmesi için ürünlerin depolama, paketleme, sevkiyat ve sergileme aşamalarında soğuk zincir kırılmamalıdır.

TOP